مهارت

هدف کلی : آشنایی با ماه رمضان و اعمال و احکام آن

عنوان درس :

عیدانه خدا

هدف کلی :

آشنایی با ماه رمضان و اعمال و احکام آن

اهداف جزئی :

آشنایی دانش آموزان با :

۱-         با یکی از اعیاد بزرگ مسلمانان جهان (عید فطر )

۲-         با زکات فطریه و دریافت کنندگان آن

۳-         پرورش روحیه مذهبی

۴-         آشنایی با عید فطر و ایام ماه مبارک رمضان

۵-         با شرکت جستن در اعمال عبادی و مذهبی

۶-         شرکت جستن در مراسم نماز و پرداخت زکات فطر در روز عید

۷-         تقویت روحیه ی شکر گزاری و نیایش

۸-         با پسوند ((انه))و معنی آن

۹-         آشنایی بیشتر با قید زمان

۱۰-    آشنایی بیشتر با فعل مضارع مستمر

کلید واژه ها : سپید ، بر می چید ،خرده های نان ،پراکنده ، اولین لقمه ، سحری ،منتظر، هلال، رویت ، هنوز،صدای اذان، وضو، علنی،سعی ، صدای تکبیر، مدام،توجهم،حاضر،خوش آیندی، برخاستم ، زکات ، فطریه ، توضیح ، سرافراز، مستحق، البتّه ، اصلی، مرحمت،عیدانه ای ، روزه ، خاطری آسوده ، عبادات .

روش تدریس: کارآیی تیم

تاریخ تدریس: هفته ی سوم و چهارم آذر ماه

ایجاد انگیزه : دعای سحر ، ماه رمضان ، خاطره گویی

ویژگیهای درس

متن درس از ۲ صفحه تشکیل شده است ، تصویری از سفره سحری در آخرین شب از ماه مبارک رمضان که بسیار گویا و جذاب است ، این درس شامل ۷ پاراگراف ، ۶۲ جمله که از جمله های کوتاه و بلند درست شده است و ۹ نقل قول مستقیم در آن ذکر شده است و از ۱۵ ویرگول و ۲۱ نقطه و ۱ علامت تعجّب و ۴ علامت سوال و ۶ ویرگول نقطه و ۹ گیومه .

قسمت اول درس :

به معرفی یکی از اعیاد بزرگ مذهبی مسلمانان پرداخته و توجه به زکات فطریه و موارد مصرف آن برای دانش آموزان مفید خواهد بود .

در پاراگراف آن سحر همه خوشحال بودیم ……..

با استفاده از این قسمت درس می توان درکلاس به انجام دادن فرایض دینی به وقت خود اشاره کرد . به نحوی که لذت بردن از عبادت را از صمیم قلب بپذیرند ،نه این که انجلم دادن اعمال عبادی از روی اجبار ترویج گردد .

در پاراگراف آخر ،پدر راست می گفت .حال خوشی داشتم ………

این قسمت در تکمیل بند قبلی قابل استفاده است که عبادت از روی میل ، حالت خوشی به انسان دست می دهد که با هیچ کلمه ای قابل توصیف نیست .

درک و دریافت

۱٫     آسمان و ستاره ها به خرده های نان تشبیه شده اند .

۲٫     به منظور پرداخت زکات عید فطر (فطریه) است .

۳٫     لذت درونی و قلبی ، که ناشی از احساس قرب و نزدیکی انسان با خداست به  عیدانه ی خدا تعبیر شده است .

واژه آموزی

الف) هدف از این تمرین آشنایی دانش آموزان با پسوند ((انه)) و کاربرد و معنای آن در زبان فارسی است .

پسوند ((انه)) برای شباهت و نسبت و لیاقت به کار می رود و صفت و قید می سازد مثالهای دیگر عبارتند از : دلیر + انه              دلیرانه

استادانه ، جسورانه ، خردمندانه ، مردانه ، زنانه ، کودکانه ، بچگانه، دوستانه ، صبحانه و …..

ب) مترادف ها

به کلماتی که هم معنی هستند و در زبان ، فارسی مترادف گفته می شود باید به این نکته توجه داشت که تمام مترادف ها د رجمله ارزش یکسانی ندارند ، مثلا اگر چه فراوان ، بشمار ، زیاد و بسیار مترادف اند اما هر یک در جمله ای خاص کاربرد پیدا می کند پایان ، آخر ، انتها و ته هم گر چه مترادف اند ( ته ) معادلی عامیانه است و (انتها) برای نوشته های ادبی به کار می رود.

نکته ها

مقصود از این تمرین آشنایی دانش آموزان با قید زمان و افعال مضارع مستمر است . قید واژه ای است که چیزی به مفهوم یکی از اجزای جمله یا کل جمله اضافه می کند و توضیحی در باره ی آن می دهد به عبارت دیگر آن را به مفهوم جدیدی وابسته و مقید می کند .

انواع قید از نظر معنی

الف) قید زمان : مانند » پیوسته ، گاهی ، به ندرت ، ناگاه

گاهی نیز بعضی از اسم ها زمان ، د رجمله ، قید می شوند ؛ مثل : روز ، شب ، صبح ، عصر ، ظهر ، امروز ، امشب ، دیروز ، فردا ، امسال ، پارسال ، سال آینده ،و نیز چند دقیقه ، روزهای بعد ، سال قحطی و …..

در جمله های زیر : چند دقیقه همان جا که پیاده شده بود ایستاد .

اهل محل …….. روزهای بعد گفته های مرا بازگو کردند .

ابوی در قید حیات اند ؟ سال قحطی عمرشان را دادند به شما !

برخی از قیدهای زمان برای آن که زمان مشخص تری را نشان دهند ، خود قید می گیرند مانند: برخی از قیدهای زمان ، استمرار و دوام در زمان را می رسانند ، مانند : دیروز صبح که او را دیدم . در این جمله (دیروز )قید زمان برای فعل و (صبح) برای دیروز است .

هم چنین در جمله های زیر ، هر یک از قیدهای زمان ، خود قید گرفته اند :

شب ساعت ده می خوابم .

فردا ظهر حرکت می کنم .

امسال فروردین ماه بسیار کار کردم .

ب) مضارع مستمر (فعل حال استمراری ) :

هدف از این تمرین آشنایی دانش آموزان با فعل مضارع مستمر است .

مضارع فعلی است که معمولا بر زمان حال یا آینده دلالت می کند .

وقتی به کار می رود که نویسنده یا گوینده بخواهد فعلی را که در شرف وقوع یا در حال وقوع است بیان کند :

دارم می روم (در حالی که هنوز گوینده راه نیفتاده است ) .

دارم نامه می نویسم (در حال نوشتن نامه ) .

چنانکه ملاحظه می شود د رمضارع مستمر ، ماضی استمراری مستمر ، هم فعل معین و هم فعل اصلی هر دو صرف می شوند .

دارم + می خورم            دارم می خورم        داریم + می خوریم             داریم می خوریم

داری + می خوری           داری می خوری       دارید + می خورید           دارید می خورید

دارد + می خورد           دارد می خورد          دارند + می خورند            دارند می خورند

گاهی میان فعل معین و فعلی اصلی فاصله می افتد :

یک مرتبه به خود آمدم که دیدم دارم ………. برایش دلیل و برهان می آورم .

مضارع ملموس ادامه ی عمل را در زمان حال می رساند : سال هاست که دارم روی این کتاب کار می کنم .

گفت و شنود

هدف از چنین تمرین هایی پرورش مهارت سخن گفتن در جمع است . پاسخ  سوال های این تمرین شخصی است و دانش آموزان باید به تناسب تجربیات خود ، به این سوال ها پاسخ بدهند .

فعالیت ویژه

به صورت نمایشی و د ربعضی از دروس بصورت باز می توان ارائه داد .

نمایش : بروز افکار ، احساسات ، عواطف و تظاهر آن ها به نحوی بر چهره و دیگر اعضا و اندام های بدن است

بازی : برای کودک ارزش های متعددی دارد و به رشد و تکامل همه ی جنبه های شخصیتی او کمک می کند از راه بازی تجربه کسب می کند .

۱٫     بنویسیم : این گونه تمرینها به تقویت مهارت خواندن و در نهایت ، نوشتن دانش آموزان کمک قابل توجهی می کنند و همکاران محترم می توانند در متن های از پیش تهیه شده و توزیع شده میان دانش آموزان ضعیف تر ، به تکرار چنین تمرینهایی بپردازند . پاسخها عبارتند از : مگذار ، بگذار ، نمی گذارم ، ضربه ، لحظه

۲٫ طبقه بندی کن :

مترادف ها : مستحق ، نیازمند

مخالف ها : آخرین ، آغازین

ساده ها : وضو ، پدر

غیر ساده : گوش نواز ، خوش حال ، غلت زدن ، چراغ خواب ، لبخند

۳٫     جمله ی زیر را در سه سطر تمام کن : در تکمیل جمله های ناتمام ، که به تقویت نگارش دانش آموزان می پردازد ، از دسته ی تمرین های فردی است و هر دانش آموز به طور فردی به پاسخ این تمرین می پردازد . آموزگار می تواند با دادن فرصت به دانش آموزان متن های نوشته شده را در کلاس مورد بحث گروهی قرار دهند .

۴٫     مانند نمونه انجام بده :

۵٫     هر کلمه را د رجای مناسب بگذار : این تمرین به کاربرد قید در جمله بر      می گردد . ممکن است قیدهای آهسته آهسته ، دانه دانه ، جا به جا ، به کار روند که صحیح اند . پاسخ های پیشنهادی عبارتند از : شب ، دانه دانه ، آهسته آهسته، به آرامی ،

۶٫     از میان کلمه های زیر ، کلمه های هم معنی را جدا کن و کنار هم بنویس: این تمرین باز هم برای تقویت تشخیص مترادف هاست که قبلا توضیح داده شده است. پاسخ ها عبارتند از : خورشید : مهر آسمان : سپهر علم : دانش آفریدگار : خدا برخاست : بلند شد

۷٫     با هر یک از این کلمه ها ، یک جمله ی خبری و یک جمله ی پرسشی بساز : پاسخ ها در این تمرین به عهده ی دانش آموزان است و هر دانش آموز باید به طورفردی  به این سوال جواب بدهد .

۸٫     اجزای کلمه های زیر را مشخص کن : این تمرین برای تشخیص اجزای کلمات غیر ساده است . پاسخ ها عبارت اند از: عصر + انه         درد + ناک         پسر + انه          دل + انگیز         ستم + گر         گوش + نواز

۹٫     در این تمرین به گونه های متفاوت بیان در جمله توجه شده است و پاسخ ها به ترتیب عبارت اند از : دیروز  به شدت بیمار بودم طوری که نتوانستم از جایم بلند شود . مادرم سریعا مرا پیش دکتر برد .

دیروز خیلی بیمار بودم چنان که نتوانستم از جایم بلند شوم . مادرم خیلی فوری مرا پیش دکتر برد .